พ่อแม่เตี้ย ลูกยัง เพิ่มความสูงได้ไหม ?
นี่เป็นคำถามที่ทั้งวัยรุ่นและผู้ปกครองค้นหากันเยอะมาก เพราะมันแตะความกลัวลึก ๆ ว่า “ถ้าพื้นฐานจากบ้านไม่สูง เราจะหมดสิทธิ์เ พิ่มความสูง ไหม” คำตอบที่แม่นที่สุดคือ พันธุกรรมมีผลมาก แต่ไม่ใช่ทั้งหมด และที่สำคัญกว่านั้นคือ ยีนไม่ได้ทำงานแบบเส้นตรงง่าย ๆ ว่าพ่อแม่เตี้ย ลูกต้องจบเหมือนกันเสมอไป
งานวิจัยฝาแฝดขนาดใหญ่ที่มักถูกอ้างถึงในเรื่องนี้ชี้ว่าความสูงมีองค์ประกอบทางพันธุกรรมสูง แต่สิ่งแวดล้อมและบริบทชีวิตก็ยังมีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญ นี่คือเหตุผลว่าทำไมเด็กที่พื้นฐานบ้านไม่ได้สูงมาก อาจยังมีโอกาส เพิ่มความสูง หรือพัฒนาได้ดีถ้าโภชนาการ การนอน และสุขภาพโดยรวมดี ขณะเดียวกัน เด็กที่มียีนดีแต่ใช้ชีวิตเสียพื้นฐาน ก็อาจไปได้ไม่ถึงศักยภาพของตัวเองเหมือนกัน
พูดง่าย ๆ คือ ยีนกำหนด “กรอบ” แต่พฤติกรรมมีผลต่อการไปถึงกรอบนั้นได้แค่ไหน ถ้าผู้ปกครองใช้คำว่า “บ้านเราไม่สูงอยู่แล้ว” เป็นเหตุผลในการไม่ดูแลเรื่องนอน เรื่องกิน หรือกิจกรรมของลูก นั่นอาจเป็นการยอมแพ้เร็วเกินไป แต่ถ้ากลับมามองว่าอย่างน้อยยังมีสิ่งที่ควบคุมได้อีกหลายอย่าง มุมมองต่อเรื่องเพิ่มความสูงก็จะมีประโยชน์ขึ้นมาก
สรุปแบบที่ทั้งจริงและให้ความหวังคือ พ่อแม่เตี้ยไม่ได้แปลว่าลูกไม่มีทาง เพิ่มความสูง หรือไปได้ไกลกว่านี้ แต่ก็ไม่ควรตีความกลับกันว่าแค่ดูแลนิดเดียวแล้วจะชนะพันธุกรรมทั้งหมด เป้าหมายที่สมเหตุผลที่สุด คือช่วยให้ลูกใช้ศักยภาพของตัวเองได้เต็มขึ้น ไม่ใช่เปรียบเทียบกับภาพฝันของคนอื่น